 |
|
|
|
|
| |
Aile Hekimliği Kliniği |
| |
|
SU İLE BULAŞAN HASTALIKLAR |
Temel Hijyen Kuralları
Küresel iklim değişiklikleri sonucunda dünya genelinde pek çok ülkede olduğu gibi; ülkemizde de yaşanan su sıkıntısı suların depolanması ihtiyacını ortaya çıkartmıştır. ‘Sularla Bulaşan Hastalıklar ve Korunma Yöntemleri’ konusunda halkımızı aydınlatmak üzere Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekim Yardımcısı Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Saadet Yazıcı ‘Sularla Bulaşan Hastalıkları ve Korunma Yolları’nı anlattı. Hastanemiz Halkla İlişkiler Birimi, çocuklarımızı infeksiyonlardan korumak üzere dikkat edilmesi gereken kuralları Uzman Doktorumuza sordu.
H.İ- Su ile Bulaşan Hastalıklar hangileridir?
S.Y.- Su ve besinlerle bulaşan hastalıklar çok eski çağlardan beri bilinmekte olup Suyla Bulaşan Hastalıklar günümüzde de önemli bir halk sağlığı sorunudur
Kirli suların kullanılması ile ortaya çıkan hastalıklardır. Sular insan ve hayvan dışkısı ile kirlendiği gibi kimyasal atıklarla da kirlenmektedir. Su ile ilişkili hastalıklar:
*kimyasal maddelerin zararlı etkileri
*bakterilerin kendi toksin etkileri
*suların içilmesi ile içindeki bakteri, virus ve parazitlerin insanlara geçmesi ile oluşan hastalıklar
*suların içindeki bakterilerin aerosol tarzında havaya karışması ile oluşan hastalıklar şeklinde görülür.
Aynı su kaynağını kullanan kişiler arasında salgın hastalık gelişir. Kirli sular ile temas eden gıdalar da hastalık kaynağıdır. En çok görülen hastalıklar:
*Tifo
*Paratifo
*Amipli ve basilli dizanteri
*Kolera
*Hepatit A ve E
*Viral ve paraziter hastalıklar
H.İ.- Bu hastalıklardan hangileri ülkemizde daha sık görülür?
S. Y.- Ülkemizde en çok gastroenterit olarak adlandırdığımız kusma ve ishal ile seyreden iltihaplı barsak hastalıkları görülür. Tifo ve paratifo infeksiyonları, amipli ve basilli dizanteri ve viral hepatit A en sık görülen infeksiyonlardır. Kolera geçmiş yıllarda ülkemizde salgılara neden olmuştur. Çocukluk çağında viral nedenler (ör. Rota virus gastroenteriti) daha sıklıkla görülür.
H.İ.- Su ile bulaşan hastalıklar niçin sorun oluşturuyor?
S.Y. - Suyla Bulaşan Hastalıklar nedeni ile dünyada her yıl 250 milyon kişi hastalanıyor. Su kaynaklı ishalden yılda 2 milyondan fazla kişi ölüyor.
Su ile bulaşan hastalılarda en önemli sorun alt yapı sorunlarıdır. Su teminindeki güçlük, dağıtım sistemindeki aksaklıklar, bireysel olarak eğitimin yetersizliği, kişisel hijyen kurallarına uyulmaması önemli rol oynamaktadır. SBH da su kaynağının kirlenmesi toplumun önemli bir kısmında hastalık oluşturacağı salgınlar yapabileceği gibi büyük ekonomik kayıplara neden olacaktır. Bu nedenle toplum suyun kullanımı konusunda bilgilendirilmelidir.
H.İ- Su kaynaklı infeksiyonların Türkiye’de önemi nedir?
S.Y- Türkiye’nin coğrafi konumu nedeni ile bir geçiş yolu olması, komşu ülkelerde savaşın devamı, suyun olmadığı bölgelerde kötü hijyen koşulları, ülkemizde her zaman su kaynaklı bir salgının ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir.
H.İ-. Su ile bulaşan hastalıkların belirtileri nelerdir?
S.Y. -En sık belirti, mide-barsak sistemi infeksiyonuna bağlı olarak;
*sulu veya kanlı ishal
*kusma
*ateş
*karın ağrısı
*tenesmus
*kilo kaybı şikayetleri.
İshal. infeksiyona neden olan mikroorganizmaya göre çok şiddetli ( ör. kolera) olabilir. Bu tip ishallerde hastanın çok fazla su kaybına bağlı olarak ağır bir klinik tablo ortaya çıkabilir. Dizanteri infeksiyonlarında ise hastada şiddetli karın ağrısı, ağrılı dışkılama ve kanlı, mukuslu diyare daha ön plandadır.
H.İ.- Hangi belirtiler durumunda bu infeksiyonlardan şüphelenilmeli ve bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır?
S.Y. -24 saatte 3 den fazla veya her zamankinden daha sık ve sulu dışkılama ishal olarak tanımlanır. İshal ile birlikte ateş, karın ağrısı şikayetlerinin olması veya ishal miktarının 24 saat içinde artması, dışkıda kan ve mukus(sümüksü yapı) görülmesi, özellikle çocukluk çağındaki hastalarda uykuya meyil ve davranış değişikliklerinin olması hastanın bir sağlık kuruluşuna başvurmasını gerektirir.
H.İ. -Bu hastalarda tedavi nasıl yapılır ve ne kadar süre devam eder?
S.Y.- Tedavide öncelik hastanın kaybettiği sıvı ve elektrolitin verilmesidir. Diğer klinik belirtilere göre tedaviye bazı ilaçlar ilave edilebilir.
İshal şikayetinin hafif olduğu durumlarda hasta evde sulu gıdalarla(kaynamış soğutulmuş su, çorba, ayran, komposto suyu gibi) veya eczaneden temin edilebilecek ağızdan alınabilecek oral rehidratasyon sıvıları ile tedavi edilebilir.Bu sıvıların temin edilemiyeceği yer ve koşullarda bu sıvılar evde hazırlanabilir:
1 Litre temiz kaynatılıp soğutulmuş su
tatlı kaşığı tuz
tatlı kaşığı karbonat
4 yemek ı kaşığı şeker
1 bardak portakal suyu veya 2 muz veya 1 orta boy patates karıştırılarak hastaya aralıklı olarak içirilebilir
Tedavi için önemli bir faktör hastalık etkeninin laboratuvarda tanısının komasıdır.Etkene uygun antibiyotikler tedaviye ilave edilir.
Tedavi süresi hastanın klinik durumuna, hastalığın tanısına göre değişir. 1-3 günlük sıvı tedavisi olabileceği gibi 7-10 günlük antibiyotik tedavisi verilebilir.
H.İ.- Suyla Bulaşan Hastalıklardan korunmak amacı ile alınacak önlemler nelerdir? Kişisel olarak günlük yaşantımızda yapabileceklerimiz ve suların depolanması ile kullanımları konusunda bilgi verir misiniz?
S.Y.- Kişisel korunma önlemleri su ile bulaşan hastalıklarda çok önemlidir. En önemli kişisel korunma yöntemi el yıkamadır. Yemekten önce, tuvaletten sonra, gıdaları ellemeden önce eller mutlaka yıkanmalıdır.
Kirli olduğundan şüphe edilen sular içilmemeli, kaynatılarak veya klor gibi kimyasal maddeler ile dezenfekte edilerek kullanılmalıdır. Kirli sularla sebze ve meyveler yıkanmamalı Sebze ve meyvelerin yıkanacağı sular dezenfekte edilmiş olmalıdır. Açıktan gıda ve kaynağı belirsiz sular içilmemelidir. Paketlenmiş, kapalı gıdalar kullanılmalı ve uygun saklama koşullarında saklanmalıdır.
Sular uzun süre depolandı ise klorlanması veya filtre edilmesi gerekir. Pratik olarak klorlama işlemini çamaşır suyu kullanarak yapabiliriz. 1 L suya 250 ml çamaşır suyu ilave edilerek bir solüsyon hazırlanır. Hazırlanan solüsyon ışık geçirmez, koyu renkli ve kapalı bir şişede saklanmalıdır. Dezenfekte edilecek suyun 1 L sine 3 damla hazırlanan solusyondan ilave edilir ve yarım saat beklenir. Eczaneden dezenfektan tabletler alınıp üzerindeki kullanım tarifesine göre kullanılabilir
H.İ.- Çocuklar, hamileler ve yaşlılar için önerebileceğiniz başka önlemler var mı?
S.Y. - Çocuklar ve yaşlılar özel hasta grubudur. Bu grup hastalarda su ve elektrolit dengesizliği çok daha hızlı ve ağır seyredebileceği için hekim veya hastane müracaatları geciktirilmeden yapılmalıdır.
Çocuklar aile ve okul ortamında bulaşıcı hastalıklara karşı eğitilmeli ve el yıkama alışkanlığı kazandırılmalıdır.
H.İ.- Suyla Bulaşan Hastalıklar geçiren hastaların aile mensuplarına ya da bu kişilerin bizzat kendilerine sağlıkları açından önerileriniz nelerdir?
S.Y.- Suyla Bulaşan Hastalıklar tek bir aile bireyinde görülebileceği gibi aynı suyu kullanan diğer üyelerde, çevredeki kişiler ve hatta büyük bir toplulukta salgın halinde ortaya çıkabilir. Eğer hastalığa neden olan kaynak biliniyorsa o su kullanılmamalı. Kullanılması gerekiyorsa mutlaka dezenfekte edilmeli. Hasta yakınları hastanın çıkartıları(kusmuk, dışkı gibi) ile temas etti ise mutlaka ellerini yıkamalı. Hastalarda tuvalet sonrasında ellerini yıkamalı, elleri ile gıdalara temas etmemeli. Bu hastalar ev ortamlarında tedavi edilecekse kullandıkları kaplar iyice yıkanmalı veya sağlık kuruluşları tarafından salgın sırasında yapılacak duyuru ve ikazlara uyulmalı. Mümkünse hastaların kullandığı tuvaletler ayrılmalı veya her tuvalet kullanımından sonra dezenfekte edilmeli.
H.İ.- Son olarak okulların yeni açıldığını düşünerek genel olarak okullarda infeksiyonlardan korunmak amacı ile uyulması gerekli temel hijyen kuralları nelerdir?
S.Y.- İnfeksiyon hastalıklarından korunmada en önlem faktör eğitimdir Bu eğitim çocuk okula başlamadan önce aile ortamında başlar. Çocuklar okula başlamadan önce bulaşıcı hastalıklar konusunda bilgilendirilmelidir. Çocuklara gıdalara dokunmadan önce, tuvalet ihtiyaçlarından sonra, oyun sonrası ellerini sabun ve su ile yıkama alışkanlığı kazandırılmalı..Velilerin bir hekime veya sağlık kuruluşuna danışarak çocukların aşılarını yaptırmaları veya aşı takvimlerini gözden geçirmeleri gerekir.( ör. Hepatit B ve hepatit A aşısı) Çocuklara açıktan gıda almamaları, kapalı şişe suları kullanmaları (veya evden bilinen ve güvenilir olan suları çocuğun yanına verilmesi ), arkadaşlarının su kaplarını kullanmamaları öğretilmeli. Çocukların yaş ve seviyesine göre bulaşıcı hastalıklar konusunda okul eğitim programları uygulanmalı.
|
|
|
| |
|
 |
|
|
|
Çocuk Polikliniği 
Kadıköy Polikliniği 
